ZA ČITANJE I UŽIVANJE: Isus među dojkama Vladane Perlić

Mislite na druge, podelite ovaj tekst

Piše: Sara Jovanović, student na master studijama Filološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu

U dodir sa poezijom Vladane Perlić došla sam posredstvom Živka Vlahovića, mladog pariskog izdavača u nastajanju. Kako da prevedem poeziju, pitala sam se, znajući da je prevođenje poezije nezahvalna i iscrpljujuća aktivnost. Međutim, kao i svako ko uživa baveći se nečim što istinski voli, uhvatila sam se u koštac sa izazovom koji se našao preda mnom. Prevođenje samo jedne pesme otvorilo mi je vrata ka jedinstvenom i slojevitom umetničkom mikrokosmosu Vladane Perlić. Ovom prilikom pozivam Te, poštovani čitaoče, da zaviriš u isti.

Vladana Perlić jedan je od onih glasova koji se od samoga naslova svog dela suprotstavljaju svima koji ženu ućutkuju. Kamenčić sam u cipeli / mala beznačajna uporna, reći će u prvoj pesmi „Pjesnikinja koju ste oduvijek čekali“. Ona je glasnik nove književnosti, književnosti koji stvaraju Radmila Petrović, Rumena Bužarovska ili Lana Bastašić. Jedan od epiteta ovoj književnosti mogao bi biti skandalozna, a Vladana Perlić upravo ovo i komunicira svojim čitaocima, da je skandalozna, smela, svoja.

Smeštajući u jednu sintagmu Isusa Hrista, odnosno religiju, i ženske grudi, odnosno žensku prirodu i seksualnost, Vladana Perlić već od korice prkosi društvenim normama i kida okove koji ograničavaju ljudsku misao da se nesmetano izrazi.

U Isusu među dojkama opšteprisutna je figura žene, koja se ostvaruje kroz različita lica, bilo kroz lice pesnikinje, majke, Merilin Monro, Jovanke Orleanke ili Lolite. Na ovaj način Vladana Perlić ne samo da se bavi ženom već i hrabro utire put ženskom pesništvu, jer se ženski glasovi i danas slabo čuju, ne samo u književnosti. U svojoj poeziji Vladana je sve – posredno ili neposredno – „pjesnikinja  koju ste oduvijek čekali“, „majka, žena“, kurva kurva kurva, najjača djevojčica na svijetu, „ljubavnica“, „luda ali je magija“, „gospodar svoje nesreće“. Vladana je i svako od nas. Njeni stihovi plene ženskom energijom, kako pozitivnom tako i negativnom, erotskim nabojem koji nam je svima suštastven, potrebom ženske prirode da se ostvari kroz rast žene same, kroz uloge žene u društvu, kroz odnose sa samom sobom, sa majkom, ocem, bratom, dedom, mužem.

U poeziji Vladane Perlić muška priroda deluje kao antagonizam ženskoj prirodi, kao protivrečnost koja je pak potrebna da upotpuni ženu i ostvari je. Stoga Isus među dojkamamože biti i celokupno ostvarenje žene, koje prevazilazi okvire svih uloga kroz koje se žena danas poima.

Čitajući Vladanu Perlić oba pola dobijaju pred očima istinu o sebi. Pesnikinja se strpljivo  i nemilosrdno svlači sloj po sloj  dok rečima ne ogoli sebe, a i čitaoca. U još uvek relativno patrijarhalnom balkanskom društvu, gde je rodna hijerarhija očigledna, a uloge dodeljene na rođenju, Vladana Perlić bez ustezanja razotkriva i bori se protiv nezdravih ustaljenih mišljenja, učmalih sredina i pasivnosti.

Rođena je 1995. u Banja Luci. Pored pesničke aktivnosti je i diplomirani profesor francuskog jezika i književnosti. Osim ove, objavila je i zbirku poezije Kucanje na vrata kule, ovenčanu nagradom „Novica Tadić“. Višestruka je dobitnica književnih nagrada u periodu 2018-2020. godine, a takođe je bila finalistkinja konkursa Trećeg Trga i SKC-a iz Kragujevca u 2020. godini. Poezija joj je prevođena na francuski, nemački, engleski, mađarski, poljski i hindi.

Znam da sam oduvijek htjela

Da se naselim u neku skromnu pjesmu

Da ne moram više da živim

U ovoj kući u ovom selu na ovoj planeti.

I uspela je. Utkavši u svoju poeziju hrabrost, beskrupuloznost, aroganciju, pobunu, prkos, bes, oslobođenje, strast, mladost, utkala je sebe u nas, udahnula je život u jedno književno delo, nagnavši nas da grleno progovorimo.

Ja sam ona koju ste oduvijek čekali

Da vam zaspi na noćnom stočiću

Ili drugde nepristojno blizu kreveta.

Čitajmo Vladanu Perlić.

Mislite na druge, podelite ovaj tekst

Gledište

Gledište je kulturni portal, mesto gde se promoviše pisana reč i podstiče kreativno razmišljanje.

Ostavite komentar